Zanim wejdziesz na pokład samolotu, Twój bagaż przechodzi przez skaner, a Ty przez kontrolę bezpieczeństwa. To jednak tylko część rozbudowanego systemu, który ma chronić pasażerów, personel i infrastrukturę lotniska. Nowoczesne skanery RTG potrafią analizować zawartość walizek bez ich otwierania, tomografy 3D dostarczają szczegółowych obrazów bagażu, a specjalistyczne skanery osób pomagają wykrywać przedmioty ukryte pod ubraniem. Jak działają te urządzenia i co właściwie widzą operatorzy po drugiej stronie ekranu? Sprawdzamy!
Jak wygląda kontrola bezpieczeństwa na lotnisku?
Kontrola bezpieczeństwa na lotnisku to znacznie więcej niż przejście przez bramkę z wykrywaczem metali. Jej głównym zadaniem jest wykrywanie przedmiotów zabronionych i potencjalnych zagrożeń, zanim pasażerowie znajdą się w strefie zastrzeżonej lub na pokładzie samolotu.
W zależności od lotniska, wyposażenia stanowiska i obowiązujących procedur sprawdzany jest zarówno bagaż podręczny, jak i sam pasażer. Wykorzystuje się do tego m.in. urządzenia rentgenowskie, bramki magnetyczne, kontrolę manualną oraz systemy wykrywania materiałów niebezpiecznych. Szczegółowe zasady opisuje równieżUrząd Lotnictwa Cywilnego.
Dlaczego stosuje się kilka metod jednocześnie? Ponieważ każda z nich odpowiada na nieco inne zadanie. Bramki magnetyczne pomagają wykrywać metalowe przedmioty przy osobie, a skanery RTG pokazują zawartość bagażu. Z kolei bardziej zaawansowane systemy mogą dostarczyć dodatkowych informacji o strukturze kontrolowanego obiektu lub wskazać miejsce wymagające dokładniejszego sprawdzenia.
Nie oznacza to, że maszyny samodzielnie rozstrzygają o każdym zagrożeniu. Istotną rolę nadal odgrywają operatorzy, którzy analizują wyniki kontroli i decydują, czy konieczne są dodatkowe czynności.
Jeśli pojawią się wątpliwości, pracownik ochrony może przeprowadzić dodatkową kontrolę pasażera. W zależności od sytuacji i obowiązujących procedur, wykorzystuje się wtedy ręczne wykrywacze metali lub przeprowadza kontrolę manualną, czyli bezpośrednie sprawdzenie osoby przez uprawnionego pracownika.
Do wykrywania metalowych przedmiotów przy ciele służą m.in. ręczne detektory, takie jak Garrett Super Scanner V. Urządzenie sygnalizuje wykrycie metalu za pomocą alarmu dźwiękowego, wibracji lub diody LED. Dzięki dużej powierzchni skanowania i regulowanej czułości ułatwia sprawdzanie osób w punktach kontroli bezpieczeństwa.
Ręczny wykrywacz metalu Super Scanner® V to produkt renomowanego, amerykańskiego producenta, firmy Garrett. Super Scanner® to konstrukcja powstała na potrzebę szczególnego wydarzenia – został zaprojektowany do użytku podczas Letnich Igrzysk Olimpijskich w Los Angeles. Sprawdzenie jego możliwości podczas tak wymagającej imprezy masowej potwierdziło świetną jakość detektora Super Scanner® V oraz jego doskonałą funkcjonalność. Ogromna popularność oraz atesty posiadane przez wykrywacz potwierdzają efektywność urządzenia.
Zobacz podukt →Jak działa skaner RTG na lotnisku?
Skanery RTG, nazywane również skanerami rentgenowskimi lub urządzeniami X-Ray, to jedne z podstawowych elementów kontroli bagażu. Ich najważniejsza zaleta? Pozwalają sprawdzić zawartość walizki, plecaka lub torby bez konieczności otwierania każdego przedmiotu.
Urządzenie przepuszcza promieniowanie rentgenowskie przez kontrolowany obiekt. Detektory po drugiej stronie rejestrują, w jakim stopniu promieniowanie zostało osłabione. Na tej podstawie system tworzy obraz, który następnie analizuje operator.
Brzmi skomplikowanie? W praktyce sprowadza się to do oceny kształtów, gęstości i właściwości materiałów znajdujących się wewnątrz bagażu. Dzięki temu można zauważyć przedmioty, które wymagają dodatkowej kontroli, nawet jeśli zostały schowane między ubraniami lub innym wyposażeniem.
Warto przy tym pamiętać, że obraz ze skanera RTG nie jest zwykłym zdjęciem wnętrza walizki. To wizualizacja utworzona na podstawie pomiarów, a jej poprawna interpretacja wymaga wiedzy i doświadczenia.
Co można wykryć podczas prześwietlania bagażu?
Możliwości urządzenia zależą od zastosowanej technologii, konfiguracji i oprogramowania. Nowoczesne skanery RTG pomagają wykrywać m.in.:
- broń i inne przedmioty mogące stanowić zagrożenie,
- elementy metalowe oraz przedmioty o charakterystycznych kształtach,
- podejrzane układy elektroniczne i nietypowe połączenia elementów,
- materiały, których struktura lub gęstość wymaga dodatkowej analizy,
- przedmioty ukryte wśród pozostałej zawartości bagażu.
Nie każdy alarm oznacza jednak, że wykryto niebezpieczny przedmiot. Również zwykłe wyposażenie podróżnego może wymagać dokładniejszego sprawdzenia. Jeśli obraz nie daje jednoznacznej odpowiedzi, pracownik ochrony może zarządzić kontrolę uzupełniającą.
Jeżeli interesują Cię rozwiązania wykorzystywane do tego typu zadań, sprawdźskanery RTG dostępne w ofercie SpyShop.
Skanery RTG, Dual View i tomografia 3D. Czym różnią się te technologie?
Nie wszystkie urządzenia do prześwietlania bagażu działają w identyczny sposób. Poszczególne technologie oferują różny poziom szczegółowości obrazu, możliwości analizy i wydajności.
Skanery Single View tworzą obraz na podstawie pomiaru wykonanego z jednego kierunku. To rozwiązanie wykorzystywane do podstawowej kontroli przedmiotów. W przypadku bardziej złożonego układu zawartości bagażu operator może potrzebować dodatkowej kontroli lub innego ujęcia.
Skanery Dual View wykorzystują dwa kierunki prześwietlania, dzięki czemu operator otrzymuje dwa obrazy tego samego bagażu. Ułatwia to analizę przedmiotów, które na jednej projekcji mogą zasłaniać inne elementy.
W niektórych urządzeniach stosuje się również analizę dwuenergetyczną, która porównuje sposób pochłaniania promieniowania przy różnych energiach. Pomaga to odróżniać grupy materiałów. Nie należy jednak utożsamiać samej analizy dwuenergetycznej z podwójnym widokiem. Są to dwie różne cechy systemu, które mogą występować razem.
Jeszcze większe możliwości oferuje tomografia komputerowa CT. Zamiast opierać się wyłącznie na pojedynczej projekcji, urządzenie zbiera wiele pomiarów i tworzy trójwymiarowy obraz zawartości bagażu. Operator może analizować go z różnych stron, obracać widok i dokładniej przyglądać się poszczególnym elementom.
Właśnie dlatego tomografy 3D są ważnym kierunkiem rozwoju lotniskowych punktów kontroli bezpieczeństwa. Pozwalają uzyskać bardziej szczegółowy obraz, a w odpowiednio skonfigurowanych systemach wspierają również automatyczną analizę zawartości bagażu.
Jak skanery 3D wpływają na kontrolę płynów w bagażu podręcznym?
Nowoczesne skanery 3D wykorzystują tomografię komputerową, dzięki której tworzą trójwymiarowy obraz zawartości bagażu. Ułatwia to dokładną kontrolę płynów bez konieczności wyjmowania ich z torby. Na lotniskach wyposażonych w odpowiednio zatwierdzone urządzenia mogą dzięki temu obowiązywać łagodniejsze zasady przewozu płynów.
Nowoczesne urządzenia mogą umożliwiać dokładniejszą analizę zamkniętych opakowań oraz pozostawienie elektroniki w bagażu. Możliwość przewożenia płynów w opakowaniach większych niż 100 ml zależy jednak od obowiązujących wymagań, dopuszczenia sprzętu i procedur konkretnego portu lotniczego.
Przykładem zmian jest modernizacja kontroli na lotnisku Poznań-Ławica, gdzie wdrożono technologię tomografii komputerowej i nowoczesne skanery pasażerów. Informacje o wdrażanych rozwiązaniach publikujeoficjalna strona lotniska.
Przed podróżą warto więc sprawdzić aktualne wytyczne lotniska wylotu, a także portu przesiadkowego. Zasady mogą się różnić nawet pomiędzy poszczególnymi liniami kontroli w tym samym terminalu.
Jakie urządzenia służą do kontroli pasażerów?
Prześwietlenie bagażu to tylko jedna część procedury. Osobno sprawdza się pasażerów, aby wykryć przedmioty, które mogą być ukryte przy ciele lub pod ubraniem.
Podstawowym rozwiązaniem są bramki magnetyczne. Reagują na obecność metali, dlatego mogą wykryć m.in. broń lub inne metalowe przedmioty. Nie zapewniają jednak takiej samej informacji o przedmiotach niemetalowych, a alarm może być wywołany także przez zwykłe elementy garderoby (biżuteria, pasek do spodni itp.) czy metalowe akcesoria.
W zależności od potrzeb punkt kontroli może być uzupełniony o skanery osobowe. Te urządzenia wykorzystują inne technologie niż skanery RTG do bagażu. Niektóre działają z użyciem fal milimetrowych, a inne wykorzystują pasywną detekcję terahercową.
Warto podkreślić, że skanery osób stosowane na lotniskach w Unii Europejskiej muszą spełniać określone wymagania dotyczące ochrony pasażerów. Zasady ich wykorzystania i praw pasażera opisano na portaluYour Europe.
Nowoczesne technologie mają usprawniać nie tylko kontrolę pasażerów, ale również sprawdzanie bagażu. Przykładem jest Port Lotniczy Wrocław, który planuje wdrożenie skanerów CT i automatycznego systemu zwrotu kuwet. Jak podkreślał Dariusz Kowalczyk, wiceprezes zarządu lotniska:
„Nowa technologia sprawi, że kontrola bezpieczeństwa będzie szybsza, prostsza i bardziej komfortowa. Przygotowujemy jednocześnie lotnisko na dalszy wzrost ruchu – siedem nowych linii posłuży nam długo po zakończeniu rozbudowy terminalu. Nowe skanery ograniczą liczbę czynności wykonywanych przez pasażera, a system ATRS usprawni przepływ bagaży i kuwet. Dzięki temu obsłużymy więcej osób bez utraty komfortu, co jest szczególnie ważne w godzinach szczytu”.
Thruvision 81 Series – wykrywanie ukrytych przedmiotów bez dotykania pasażera
Innym przykładem jestThruvision 81 Series, czyli rodzina systemów wykorzystujących pasywną technologię terahercową.
W przeciwieństwie do rozwiązań aktywnie emitujących fale, technologia pasywna analizuje naturalne promieniowanie terahercowe pochodzące z otoczenia i ciała człowieka. Obecność przedmiotu ukrytego pod ubraniem może zmieniać odbierany obraz, wskazując miejsce wymagające uwagi operatora.
Systemy z tej rodziny mogą pracować z pewnej odległości, bez konieczności fizycznego kontaktu z kontrolowaną osobą. W zależności od wariantu i sposobu wykorzystania zakres detekcji wynosi około 2,5–3,5 m. Najwydajniejszy wariant serii, Thruvision 8116, według specyfikacji produktu może obsługiwać do 1800 osób na godzinę.
Takie rozwiązania mogą być wykorzystywane w zabezpieczeniu lotnisk, przejść do stref zastrzeżonych i innych miejsc, w których ważna jest sprawna kontrola dużego przepływu osób. Ich zadaniem nie jest zastąpienie wszystkich pozostałych metod, lecz uzupełnienie systemu bezpieczeństwa tam, gdzie potrzebna jest dodatkowa warstwa ochrony. Zachęcamy do obejrzenia materiału wideo, który pokazuje, jak urządzenie działa w praktyce.
Leidos ProVision 3 – szybka kontrola osób z wykorzystaniem fal milimetrowych
Jednym z rozwiązań przeznaczonych do kontroli osób jestLeidos ProVision 3. Urządzenie wykorzystuje fale milimetrowe do wykrywania ukrytych przedmiotów, w tym metalowych i niemetalowych. Nie stosuje przy tym promieniowania rentgenowskiego. W zależności od konfiguracji i procedury kontroli system może wspierać wykrywanie m.in. broni, ceramiki, płynów, żeli czy proszków.
Duże znaczenie ma również sposób prezentowania wyników. Zamiast szczegółowego obrazu ciała operator może zobaczyć neutralną sylwetkę z zaznaczeniem obszaru wymagającego sprawdzenia. Rozwiązanie pomaga więc połączyć kontrolę z poszanowaniem prywatności pasażera.
Według danych producenta zamieszczonych w specyfikacji produktu wynik skanowania dostępny jest w około 4 sekund, a deklarowana przepustowość sięga 400 osób na godzinę. Taka charakterystyka może być istotna w miejscach, w których każdego dnia kontroluje się dużą liczbę osób.
Leidos ProVision 3 to zaawansowany skaner do kontroli osób, który łączy najnowocześniejszą technologię wykrywania z wyjątkową wydajnością i łatwością użytkowania. Dzięki wysokiej przepustowości i minimalnym fałszywym alarmom jest idealnym rozwiązaniem dla lotnisk, instytucji publicznych i innych miejsc wymagających najwyższych standardów bezpieczeństwa.
Zobacz podukt →Ceia SMD601 Plus – bramka do wykrywania metali
Bramki wykrywające metale to jedno z podstawowych rozwiązań wykorzystywanych do kontroli osób. Ich zadaniem jest wykrywanie metalowych przedmiotów, które mogą stanowić zagrożenie. W bardziej wymagających obiektach liczy się jednak nie tylko sam alarm, ale również możliwość szybkiego ustalenia, gdzie znajduje się wykryty przedmiot.
Takie możliwości oferujeCeia SMD601 Plus. Urządzenie ma 20 stref detekcji, a dwa świetlne pasy pomagają operatorowi określić lokalizację wykrytego metalu. Alarm akustyczny i optyczny sygnalizuje konieczność dodatkowej kontroli.
Bramka może wykrywać zarówno większe metalowe przedmioty, jak i niewielkie obiekty, w tym ostrza czy biżuterię. Dzięki temu znajduje zastosowanie m.in. na lotniskach, w sądach, zakładach karnych i obiektach infrastruktury krytycznej. To rozwiązanie dla miejsc, w których ważna jest dokładna kontrola osób oraz ograniczenie liczby niepotrzebnych kontroli manualnych.
Bramka do wykrywania metali Ceia SMD601 Plus to profesjonalne urządzenie, które wykrywa wszelkie, nawet najdrobniejsze metalowe przedmioty takie jak amunicja lub żyletki ukryte w każdym miejscu na ciele. Zaawansowane parametry ułatwiają namierzanie tak pojedynczych, jak i wielu przedmiotów naraz, zaś czuły system alarmowy natychmiast poinformuje operatora o wykrytym zagrożeniu i jego lokalizacji.
Zobacz podukt →
Bezpieczeństwo lotniska to nie tylko kontrola pasażerów
Skanery RTG, bramki magnetyczne i skanery osób są ważnymi elementami systemu, ale nie wyczerpują tematu. Lotnisko to rozbudowana infrastruktura, w której codziennie przemieszczają się pasażerowie, pracownicy, dostawcy i przesyłki.
Dlatego zabezpieczenia obejmują również kontrolę dostępu do stref zastrzeżonych, nadzór nad ruchem personelu, sprawdzanie ładunków i poczty oraz monitoring obiektu. W zależności od skali zagrożeń i charakteru infrastruktury stosuje się różne kombinacje urządzeń i procedur.
Nie ma jednego urządzenia, które samodzielnie rozwiąże wszystkie problemy związane z bezpieczeństwem. Skuteczna ochrona zależy od właściwego doboru technologii, przeszkolenia operatorów i dopasowania procedur do miejsca, w którym sprzęt będzie pracował.
Inne wymagania ma główny punkt kontroli bagażu podręcznego, inne strefa wejścia dla pracowników, a jeszcze inne obszar obsługi przesyłek lub infrastruktura o znaczeniu strategicznym. Dlatego wybór urządzenia powinien wynikać z analizy zagrożeń, oczekiwanej przepustowości oraz warunków pracy.
Podsumowanie
Nowoczesne zabezpieczenia na lotniskach łączą wiele technologii. Skanery RTG pozwalają prześwietlać bagaż bez jego otwierania, tomografy CT tworzą szczegółowe obrazy 3D, a specjalistyczne skanery osób pomagają wykrywać przedmioty ukryte pod ubraniem.
Każde rozwiązanie ma inne możliwości, dlatego ważne jest nie tylko samo wyposażenie punktu kontroli, ale również odpowiednie dopasowanie go do potrzeb danego obiektu. Liczy się zarówno skuteczność wykrywania zagrożeń, jak i sprawna obsługa dużej liczby pasażerów czy ochrona ich prywatności.
FAQ – najczęściej zadawane pytania dotyczące kontroli bezpieczeństwa na lotniskach.
Poniżej wyjaśniamy najczęstsze kwestie związane z działaniem i zastosowaniem urządzeń do kontroli bezpieczeństwa na lotniskach.
Czy skaner RTG na lotnisku widzi dokładnie, co znajduje się w walizce?
Skaner tworzy obraz na podstawie tego, jak promieniowanie rentgenowskie przenika przez poszczególne przedmioty. Operator analizuje kształty, gęstość i strukturę materiałów, ale nie otrzymuje zwykłego zdjęcia wnętrza bagażu.
Czy skanery osób na lotniskach wykorzystują promieniowanie rentgenowskie?
Skanery osób mogą wykorzystywać różne technologie. Leidos ProVision 3 działa w oparciu o fale milimetrowe, a Thruvision 81 Series korzysta z pasywnej technologii terahercowej. Oba systemy pomagają wykrywać przedmioty ukryte pod ubraniem, ale nie wykorzystują promieniowania rentgenowskiego.
Dlaczego na lotniskach stosuje się różne urządzenia do kontroli bezpieczeństwa?
Na lotniskach stosuje się różne urządzenia, ponieważ każde z nich wykrywa inne zagrożenia. Skanery RTG sprawdzają zawartość bagażu, bramki wykrywają metalowe przedmioty, a skanery osób pomagają wykrywać przedmioty ukryte pod ubraniem. Dzięki temu kontrola bezpieczeństwa jest dokładniejsza.
Czy bagaż rejestrowany jest sprawdzany na lotnisku?
Każda walizka nadana do luku bagażowego przechodzi kontrolę bezpieczeństwa przed załadunkiem do samolotu. Wykorzystuje się do tego m.in. skanery RTG, które pozwalają sprawdzić zawartość bez otwierania bagażu. W przypadku wykrycia podejrzanych przedmiotów może być konieczna dodatkowa kontrola.
