Drony to narzędzie współczesnego pola walki, które totalnie zmieniło działania ofensywne i defensywne wojsk oraz obrony cywilnej. Najnowsze doniesienia z frontów jasno wskazują, że bezzałogowców nie można prowadzić konfliktów. Prym wiodą przede wszystkim drony bojowe, o których działaniu i przeznaczeniu nie każdy ma pojęcie. Sprawdźmy zatem, dlaczego te maszyny są największą rewolucją historii wojskowości ostatnich kilku lat.
Czym jest dron bojowy?
Na samym początku warte wyjaśnienia jest samo znaczenie, ale i przeznaczenie dronów bojowych. Nie są to bowiem drony z kamerą, które każdy może kupić w najbliższym elektromarkecie. Nie są to również drony kamikadze, ani drony rozpoznawcze. Czym więc są te bezzałogowe statki powietrzne?
Według portalu Dronopedia drony bojowe charakteryzuje przede wszystkim to, że są uzbrojone w precyzyjną amunicję. Dzięki czemu można z dużą precyzją zniszczyć cele z dużego dystansu. W ten sposób zmniejsza się ryzyko strat własnych, a co za tym idzie, zwiększa się również skuteczność działań.
Największym atutem tych dronów jest to, że mogą neutralizować zarówno cele naziemne, jak i powietrzne. W porównaniu z innymi dronami wojskowymi bezzałogowy statek powietrzny o zastosowaniu bojowym ma rozwinięte systemy stabilizacji oraz sterowania. Wpływa to bezpośrednio na precyzję lotów i wykonywanych zadań.
Drony bojowe kontra drony kamikadze
Drony bojowe mylnie uznawane są za drony kamikadze. Różnice pomiędzy tymi statkami powietrznymi są jednak ogromne. Co prawda, celem obu jest zniszczenie zasobów przeciwnika, ale w zupełnie inny sposób.
Na drony kamikadze mówi się, że jest to amunicja krążąca, co jest określeniem bardzo trafnym. Można wyposażyć je w amunicję, składającą się z głowic:
- odłamkowo-burzących (HE-FRAG),
- termobarycznych,
- kumulacyjnych (HEAT).
Zadaniem tych dronów jest precyzyjny atak na wcześniej wyznaczony cel naziemny, ale coraz częściej także powietrzne – w tym wypadku mogą to być drony FPV. Charakteryzują się one sterowaniem z pierwszej osoby, poprzez stosowanie gogli. Operator na żywo widzi obraz transmitowany z drona, co daje wrażenie, że operator znajduje się wewnątrz maszyny, a to przekłada się na o wiele dokładniejsze sterowanie.
Największą różnicą jest jednak to, że drony kamikadze są „jednorazowe” – wylatują z bazy, docierają do celu i niszczą go poprzez zderzenie, a przez to same ulegają zniszczeniu. Z kolei drony bojowe, jeśli nie ulegną zniszczeniu, nadaje się do ponownego wykorzystania – wylatują z bazy, realizują powierzone zadanie, a następnie wracają do bazy i oczekują kolejnych rozkazów.
Drony bojowe – sterowanie, działanie, skuteczność
Drony bojowe, podobnie jak inne bezzałogowce, działają dzięki bezprzewodowemu połączeniu w czasie rzeczywistym z operatorem. Sterujący ma podgląd nie tylko do obrazu, ale też do niezbędnych danych. Z kolei sterowanie tym statkiem powietrznym można porównać do grania na konsoli – operator również dysponuje kontrolerem i to za jego pomocą wydaje komendy, a przede wszystkim steruje.
W tym miejscu mogą pojawić się wątpliwości, czy tego rodzaju drony są w ogóle skuteczne. Rozwój technologii oraz umiejętności żołnierzy-operatorów udowadniają, że drony bojowe mają realne zastosowanie na polu bitwy. Zwłaszcza że mogę realizować kilka zadań, co zwiększa ich możliwości.
Nowoczesne drony bojowe wykorzystuje się do:
- rozpoznawania i naprowadzenia – za pomocą głowic optoelektronicznych i termowizyjnych drony mogą monitorować ruchy obcych wojsk, a także być wsparciem w precyzyjnym określeniu celów artylerii,
- uderzenia – mają wielokrotne zastosowanie i są w stanie przenieść bomby lub rakiety,
- wsparcie logistyczne – drony mogą dostarczać amunicję i zaopatrzenie do oddalonych oddziałów, a także zagłuszać wrogie systemy łączności.
Tak szeroki wachlarz zastosowań i możliwości bezzałogowych statków powietrznych sprawiają, że wojsko otrzymuje realne wsparcie, ograniczając przy tym stratny własne. Co więcej, jest to często wsparcie o wiele bardziej precyzyjne i pozbawione opóźnień wynikających z przekazywania najnowszych informacji. Dzięki temu dowódcy i sztaby monitorują sytuację na bieżąco i wydają rozkazy na podstawie aktualnych danych.
Jak chronić się przed atakiem dronów bojowych?
Powszechność dronów bojowych i innych rodzajów bezzałogowców na polu walki przyczyniają się do tego, że wojska muszą wdrożyć systemy antydronowe. W tym wypadku możliwości jest naprawdę wiele, bo dostępne są zarówno rozwiązania ręczne, jak i w formie stacjonarnej – najczęściej umieszczone w pobliżu infrastruktury krytycznej.
Systemy dzielą się na dwa zastosowania:
- detekcji,
- neutralizacji.
W pierwszym aspekcie chodzi o wykrycie, określenie dokładnego położenia oraz typów obcych bezzałogowców. Na podstawie zebranych danych można dopasować rodzaj i liczbę środków kontrofensywy. W dodatku wykrycie obcych bezzałogowców pozwala na szybszą reakcję, która może ocalić życie ludzkie, a także infrastrukturę.
Drugi aspekt ochrony przed atakiem dronów bojowych polega na ich neutralizacji. Trzeba jednak pamiętać, że nie zawsze musi to być zniszczenie. Wyróżnia się metody miękkie, które dzielą się na:
- zakłócanie pasm radiowych za pomocą jammerów, co przekłada się na utratę kontroli i zmuszenie urządzenia do wylądowania,
- przejęcie kontroli poprzez wysłanie błędnego sygnały GPS, który oszukuje system nawigacji, co pozwala na przekierowanie go w bezpieczne miejsce.
Oczywiście istnieją również metody twarde, których celem jest fizyczna neutralizacja. Najczęściej odbywa się to poprzez broń kinetyczną wyposażoną w specjalistyczną amunicję, lasery, których duża moc przepala urządzenie. Niekiedy stosuje się również siatki przechwytujące, które unieruchamiają śmigła i sprowadzając drona na ziemię.
Wszystkie systemy mogą występować w wersjach stacjonarnych, mobilnych – poprzez umieszczenie na pojeździe lub przyczepie, np. polski system antydronowy SKYctrl. Występują także w wariancie przenośnym do użytku ręcznego. Tak wiele możliwości pozwala na zapewnienie bezpieczeństwa na różnych poziomach, przez co ochrona przed atakami dronów jest możliwa.
FAQ – Drony bojowe
W tej sekcji znajdziesz jeszcze więcej informacji o działaniu dronów bojowych. Sprawdź pytania i odpowiedzi!
Jaki zasięg mają drony bojowe?
Małe drony bojowe, których celem jest rozpoznanie i uderzenie, mogą mieć zasięg do kilku kilometrów. Większe drony mają z kolei zasięg od kilkudziesięciu kilometrów do nawet powyżej 2000 kilometrów. Nazywa się je latającymi bombami i są w stanie zniszczyć naprawdę duże cele.
Czy dostępne są drony z kamerą termowizyjną?
Tak, większość dronów wojskowych można doposażyć w głowice termowizyjne. Pozwala to na realizowanie zadań rozpoznawczych i obserwacyjnych.
Jak działa zagłuszacz dronów?
Zagłuszacze dronów (jammery) generują zakłócenia elektromagnetyczne, które całkowicie blokują dostęp między dronem, system nawigacji a operatorem. Tym samym bezzałogowy statek powietrzny staje się całkowicie bezużyteczny i zostaje sprowadzony na ziemię.